26.06.2012 ✍ Krzysztof Nieczypor

Przeczytaj tekst w innym języku: brak tłumaczeń

Występom ich drużyn nie towarzyszy medialna wrzawa i narodowa mobilizacja. Turniej z ich udziałem nie przyciąga przed telewizory milionowej widowni, zaś na trybunach próżno szukać fanatycznych kibiców skandujących nazwę ukochanej drużyny. Nie obejrzycie ich w reklamie popularnego napoju ani na okładkach kolorowych magazynów. Jednak ich meczom nie brakuje wielkich emocji i prawdziwej walki o zwycięstwo. Witajcie na Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej Bezdomnych.

Homeless World Cup, autor: Mauricio Bustamante, źródło: Homeless World Cup Official's photostream na flickr.com

Dla uczestników rozgrywanych co roku Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Bezdomnych występ na turnieju to niepowtarzalne wydarzenie. Niepowtarzalne dosłownie, bo zgodnie z regulaminem każdy z biorących udział w mundialu może wystąpić na nim tylko raz. Chętnych do gry nie brakuje, a ideą imprezy jest udział w niej jak największej ilości osób. Każdy z zawodników biorących udział w imprezie musi mieć ukończone 16 lat i być bezdomnym w ciągu ostatniego roku przed mistrzostwami.

Inicjatorami piłkarskich rozgrywek są Mel Young i Harald Schmied, którzy w 2003 r. zorganizowali pierwszy turniej w austriackim mieście Graz. Pomysł okazał się na tyle popularny, że postanowiono organizować mistrzostwa co roku. W 2013 roku turniej odbędzie po raz pierwszy w Polsce, zaś miastem-gospodarzem będzie Poznań.

Tym razem nie należy się raczej obawiać, że polscy gospodarze nie zdążą ze wszystkimi inwestycjami związanymi z infrastrukturą i organizacją imprezy. Mecze, trwające 2 razy po 7 minut, rozgrywane są na boiskach o wymiarach: 20 m długości i 14 m szerokości organizowanych na ulicach miasta. W rozgrywkach bierze udział kilkadziesiąt drużyn złożonych z 4 graczy i 4 rezerwowych. Podczas turnieju odbywanych jest około 200 meczów, zaś same rozgrywki trwają około tygodnia.
Polska reprezentacja, w odróżnieniu od kadr Engela, Janasa czy Smudy, jest co roku jednym z głównych faworytów mistrzostw (dwukrotnie zdobyła wicemistrzostwo i tyleż samo 3. miejsce). Ukraina w 2009 roku podczas turnieju rozgrywanego we włoskim Mediolanie zdobyła mistrzostwo świata. Ponadto w Polsce od 7 lat organizowane są rozgrywki ligowe i turnieje.

Partnerem Mistrzostw Świata Bezdomnych od pierwszej edycji jest UEFA, która wspiera organizacje turnieju. Inicjatywę popierają światowe sławy futbolu m.in. Arsène Wenger, Eric Cantona, Didier Drogba, Rio Ferdinand, Emmanuel Petit i Lilian Thuram. Dla europejskiej federacji piłki nożnej mistrzostwa to promocja futbolu jako narzędzia reintegracji i pomocy potrzebującym.

– Wpływ tych rozgrywek jest ogromny – podkreśla Mel Young – Uczestniczyło w nich ponad 100 tysięcy bezdomnych ludzi od początku rozgrywek. Ponad 70 procent z tych osób zmieniło swoje życie na lepsze. Również w Polsce wielu bezdomnym i uzależnionym gra w piłkę nożną pomogła zerwać z dawnym życiem. – Sami jesteśmy tym zaskoczeni, ale na 64 ludzi, którzy grali w reprezentacji Polski od 2003 do 2010 roku, tylko trzech wróciło do nałogu i domów pomocy – mówi Maciej Gudra, jeden z organizatorów rozgrywek w Polsce – Reszcie się udało. Mają prace, mieszkania, rodziny.

Na tym nie koniec magicznego oddziaływania futbolu. Spektakularnym transferem ostatnich lat było podpisanie umowy z Manchesterem United Portugalczyka Bebe, który jeszcze rok wcześniej był bezdomnym. Podobnych historii jest więcej, jak chociażby Szkota Davida Duke’a, który pojechał na Mundial Bezdomnych, a zaraz po nich ukończył kurs trenerski. Ukoronowaniem wysiłków bezdomnego trenera było odebranie kluczy do nowego mieszkania (zobacz: Mistrzostwa Świata Bezdomnych – futbol ścieżką do lepszego jutra).

Liczbę osób bezdomnych w Polsce określa się od 30 do nawet 300 tysięcy. Na Ukrainie oficjalnie oficjalne statystyki mówią o 15 tysiącach. Organizacje pozarządowe zajmujące się tym problemem nad Dnieprem szacują jednak, że liczba osób żyjących na marginesie społecznym wynosi od 600 do 800 tysięcy. Rozgrywki piłkarskie dla tych ludzi stanowią jedną z nielicznych szans na wyjście z zaklętego kręgu bezdomności. Warto o tym pamiętać podczas atakującego nas zewsząd marketingowego „piłkoszału” organizowanego dla szczęśliwej i bogatej części społeczeństwa.