05.04.2012 ✍ Anna Woźniak

Przeczytaj tekst w innym języku: en ru

Gruzińskie feministki – wyzwolone, kolorowe, pełne energii kobiety, które nie boją się protestować, pikietować, walczyć o swoje prawa. Kiedy mają ochotę, ubiorą się sexy, siadają za kółkiem bordowego terenowego samochodu, lub wychodzą ze znajomymi na dyskotekę pokręcić biodrami. Same nie tworzą barier, lecz starają się z nimi walczyć. Są bardziej świadome procesów, jakie zachodzą w społeczeństwie. Wiedzą w jakich przekazach społecznych utrwalany jest stereotyp płci, dlatego walczą z najprostszymi jego przejawami.

Protest przed telewizją Imedi, Tbilisi, 26.03.2012, autor: Anna Woźniak

Telewizja

Telewizja stanowi najbardziej znaczący medialny czynnik socjalizacji. To za jej pośrednictwem utrwalane są stereotypy, wzorce, schematy, które odpowiednio kreowane wpływają na zachowania społeczne. Około dwie trzecie głównych bohaterek pokazywanych w mediach w najlepszym czasie antenowym, to kobiety w wieku 20-40 lat. Młode bohaterki są zazwyczaj szczupłe, atrakcyjne, przedstawiane jako osoby niezwykle dbające o swój wygląd zewnętrzny. Ten trend od wielu lat utrzymuje się na całym świecie. Co jednak stanie się, jeżeli w mediach, w trakcie najlepszego czasu antenowego pokazywane będą kobiety zadziwiająco piękne i za razem mało inteligentne? Czy należy to akceptować?

Protest przeciwko programowi "Logika kobieca" 26.03.2012, autor: Anna Woźniak, źródło: flickr.com

Zobacz więcej zdjęć z protestu na flickr.com

27 marca br. w Tbilisi odbył się protest przed telewizją Imedi. Zgromadzeni domagali się zdjęcia z anteny programu „Logika Kobieca”. Zdaniem protestujących, program utrwala negatywny stereotyp pięknej i ograniczonej kobiety. W programie występują zarówno mężczyźni jak i kobiety. Warto jednak podkreślić, że przedstawicielki „płci pięknej” w tym przypadku są wyłącznie piękne. W show występują prawdziwe modelki. Trzy pary mężczyzn w odpowiedniej kolejności zadają im pytania, na które powinny znaleźć prawidłową odpowiedź. Zapraszane do programu panie, niestety rzadko odpowiadają poprawnie. Często mają problem z odpowiedzeniem na banalne pytanie np.: Czy ziemia kręci się wokół księżyca?

Cała „zabawa” polega na tym, że w momencie gdy kobiety dyskutują nad znalezieniem poprawnej odpowiedzi, mężczyźni obserwują ich zachowanie, wygląd i tzw. logikę myślenia. W dalszym etapie programu pary męskie podejmują decyzję, czy kobieca dedukcja doprowadzi do znalezienia poprawnej odpowiedzi, czy nie. Jeżeli mężczyźni odgadną – wygrywają pieniądze. Najbardziej błyskotliwa para mężczyzn może wygrać w programie ok 1500 lari (ok. 3000 zł).

Niestety tego typu programy sprawiają, że utrwalany jest stereotyp kobiet ładnych i głupich zarazem. Sam proces polegający na ocenie kobiecego toku myślenia jest żenujący i krzywdzący. Gdy program „Logika kobieca” pojawił się na antenie wywołał duże zamieszanie nie tylko w środowisku feministycznym. Protesty widzów nie doprowadziły do zdjęcia programu z anteny, jednak dzięki nim,  krzywdzący przekaz show mogli zauważyć inni widzowie tego kanału. Czy się udało – nie wiem. Większość osób świadomie oglądających program wie, że krzywdzi on kobiety poprzez utrwalanie przerysowanego stereotypu kobiety pięknej i mało inteligentnej.

Reklama

W ostatnich latach reklamy coraz rzadziej nawiązują do tradycyjnych ról odgrywanych przez konkretne płcie. Nie znaczy to jednak, że nie używa się współczesnych stereotypów naciągniętych przez firmy marketingowe do konkretnych potrzeb. Reklamy nadal przedstawiają takie wizerunki kobiecości i męskości, które mogą ich producentom przynieść dochód. W  filozofii przemysłu reklamowego seksizm nadal dobrze się sprzedaje, dlatego przekazy zawierają różne formy stereotypów płciowych.

Kampania społeczna GPI Holding, 8 marca 2012, źródło: Facebook.com

Taki model zastosowała między innymi gruzińska firma ubezpieczeniowa GPI Holding. 8 marca uruchomiła kapanię reklamową „Uwaga, kobieta za kierownica! Prezent dla kobiet na 8 marca, ubezpiecz samochód u nas i dostaniesz 150 lari na zakupy”. W tym dniu na bilbordach i plakatach pojawiły się zdjęcia kobiet zabrudzonych szminką, tuszem do rzęs. Nawiązywały one do stereotypu kobiety – złego kierowcy. Billboardowa kobieta nie potrafi jeździć, gdyż lusterka samochodowe wykorzystuje jedynie do nałożenia makijażu, co jest oczywistym zagrożeniem dla ruchu drogowego.

Odpowiedzią na kampanię GPI Holding były zdjęcia feministek zamieszczanych w sieciach społecznościowych. Ich hasłem było „ Nie martw się już zdążyłam pomalować usta”. W rezultacie po szybkiej, zdecydowanej akcji na facebooku firma ubezpieczeniowa wydała oficjalne oświadczenie, w którym przeprasza za kampanię. Decyzję o podjęciu takich środków reklamowych usprawiedliwiła uniwersalnym stereotypem kobiet, które używają lusterek samochodowych wyłącznie do poprawiania makijażu. Według danych statystycznych kobiety ostrożniej prowadzą samochód i rzadziej powodują wypadki, dlatego wizerunek kobiety przedstawionej na bilbordach GPI Holdning był kolejną negatywną kreacją stereotypu.

Kampania feministyczna, źródło: facebook.com

Feminizm ma się dobrze

W latach 80 i 90 XX wieku mass media ogłosiły zbliżający się koniec feminizmu. Jak widać pomyliły się. Ruchy feministyczne przekształciły się w globalne ruchy społeczne. Feminizm jest świadomością, formą otwarcia na świat. Obecnie widoczna jest tendencja skierowana na wielokulturowość, równość płci, rasy, orientacji seksualnej. Gruzińskie feministki nie zamykają się w stereotypach. Reagują szybko i bezpośrednio. Czasami potrafią godzinami rozmawiać o problemie, kiedy indziej działają szybko i spontaniczne. Nie istnieje wzór Gruzinki – feministki. Każda kobieta jest inna, zawsze reaguje w inny sposób, widzi czasami inne problemy.